Nöbetçi Eczaneler
Yazar Uzman Klinik Psikolog Hatice Keltek, Cannes Film Festivali’nde büyük ilgi gören ve 19 dakika ayakta alkışlanan Manevi Değer filmi üzerinden Türkiye’de çocukların üstlendiği aile sorumluluklarına ve bunun psikolojik etkilerine dikkat çekti.
Filmde, yıllar sonra bir cenaze nedeniyle aynı çatı altında buluşan iki kız kardeş ile onları terk eden babalarının hikâyesi anlatılırken, Keltek’e göre yapım aynı zamanda nesilden nesile aktarılan duygusal yükleri ve “iyi evlat” olma baskısının sonuçlarını da gözler önüne seriyor.
Keltek, filmdeki Nora karakterinin küçük yaşta ailesinin duygusal yükünü üstlenmek zorunda kaldığını belirterek, “Türkiye’de birçok insan evlat olarak değil, ailenin yük taşıyıcısı olarak büyüyor. Çocuklukta üstlenilen ağır sorumluluklar kişiyi olgunlaştırmaktan çok, kendi çocukluğunu yaşayamamış yetişkinlere dönüştürebiliyor” dedi.
Filmde Nora’nın sürekli ailesini toparlayan ve kardeşini koruyan kişi olduğuna dikkat çeken Keltek, bunun psikoloji literatüründe “ebeveynleştirilmiş çocuk” olarak tanımlandığını ifade etti. Anne ve babanın üstlenmesi gereken duygusal sorumlulukların çocuklara yüklenmesiyle rollerin değiştiğini belirten Keltek, bu durumun ilerleyen yaşlarda da bireylerin sürekli güçlü olmak zorunda hissetmelerine neden olabildiğini söyledi.
Travmaların yalnızca insanlarda değil, aile ilişkilerinde ve ortak hafızada da yaşamaya devam ettiğini vurgulayan Keltek, affetmenin de tek bir anda gerçekleşen bir karar değil, çoğu zaman uzun yıllara yayılan bir psikolojik süreç olduğunu kaydetti.
Keltek, filmin merkezindeki asıl sorunun “Bir insan ne kadar yük taşımalıdır?” olduğunu belirterek, manevi değerlerin bireyi güçlendirmesi gerektiğini, kişinin kendini kaybetmesine neden olduğunda ise değerden çok bir yüke dönüştüğünü ifade etti.
